Auteursarchief: Hildegard Brouwer

Wit is ook een kleur

FILM en DEBAT                                                  exclusieve voorpremière

           WIT is ook een KLEUR        met Sunny Bergman                                                                         sunny                                                                                                                                                                 

 8 december 2016, 19.30-21.30 uur, inloop 19.00

Bij Art.1 Overijssel, Oldenzaalsestraat 3, Enschede

       (Gebouw Human Capital Business Centre)

Racisme beheerst dit jaar het maatschappelijke debat. In haar nieuwste documentaire ontrafelt Sunny Bergman op gewaagde wijze waarom zo veel witte mensen boos, verongelijkt of ongemakkelijk reageren nu de vanzelfsprekendheid van de dominantie witte blik steeds meer ter discussie komt te staan. Hierbij richt Bergman de blik ook op zichzelf en de witte ‘elite’, de groep hoger opgeleiden die het morele gelijk aan hun zijde denken te hebben. Hoe problematisch is wit zijn?

U ziet de exclusieve voorpremière van Sunny Bergman. Daarna gaat u met haar en met de zaal in debat.

Voorzitter: Secil Arda, Debat aan de Markt

       U bent van harte welkom! Entree is gratis.

www.debataandemarkt.nl                             www.artikel1overijssel.nl

i.s.m. Artikel 1 Overijssel, Antidiscriminatiebureau.

Gastles Vooroordelen

Ook basisscholen binnen de gemeente Ommen kunnen gebruik maken van de gastles over vooroordelen welke Artikel 1 Overijssel momenteel aanbiedt. Eerder konden Zwolse basisscholen al een les aanvragen. En daar wordt dankbaar gebruik van gemaakt.

Leerlingen uit groepen 7 en 8 ontdekken wat vooroordelen zijn en hoe vooroordelen tot discriminatie kunnen leiden. Daarna gaan zij in tweetallen op een interactieve manier met 12 thema’s aan de slag. Hierbij gaat het onder andere om plagen-pesten, vooroordelen, discriminatie, democratie en gelijkheid. Vooroordelen worden ontmaskerd en de kenmerken van burgerschap en democratie worden onderzocht. De kernwoorden van de les zijn: ontdekken, beleven en handelen.

Zowel leerlingen als leerkrachten zijn erg enthousiast over de les. Daarom wil Artikel 1 Overijssel in 2017 de lessen graag continueren. Want in de woelige tijd waarin wij leven – denk aan de vluchtelingenproblematiek en de aanslagen van Islamitische Staat – bestaat het gevaar dat vooroordelen ontstaan. Daarom is het belangrijk om het hierover met jongeren te hebben.

Tentoonstelling ‘De Democratiefabriek’ gemeente Rijssen-Holten

Van 20 tot en met 26 september hebben 16 basisschoolklassen met in totaal 421 leerlingen uit de gemeente Rijssen-Holten de Democratiefabriek bezocht. De tentoonstelling was te bezichtigen in het Parkgebouw te Rijssen.

De Democratiefabriek is een mobiele interactieve tentoonstelling voor leerlingen van 10 tot en met 18 jaar. Met behulp van machines, apparaten en gereedschappen onderzoeken en oefenen de leerlingen democratie. In de fabriek gaat het over democratie en wat er zou kunnen gebeuren als er geen democratie zou zijn, zoals in de Tweede Wereldoorlog. Gaandeweg komen de bezoekers erachter dat de tentoonstelling eigenlijk over hen zelf gaat, over eigen normen, houding en gedrag. En natuurlijk over maatschappelijke standpunten. Alles is gericht op actief burgerschap.

Uit gesprekken en uit de evaluatie blijkt dat iedereen erg enthousiast was. Leerkrachten geven aan dat het bezoek echte meerwaarde had en passend was voor hun leerlingen. En leerkracht zei: ‘Mooi om te constateren dat wat ik op school in gang heb gezet (samenwerken, overleggen, respect) hier in een interactieve vorm terugkomt’. Ook de ouders die meekwamen waren zeer te spreken over de inhoud en werkwijze. Een ouder meldde: ‘Fijn dat onze gemeente dit soort zaken inkoopt bij jullie. Onderwijs is meer dan leren in een klas. Hier zie je dat ze goed samenwerken en overleggen. Dat neemt zo’n leerkracht toch maar mooi weer mee naar school’.

De leerlingen waren erg tevreden; zij waren gretig, werkten hard en vonden het vaak jammer als de tijd verstreken was. Er ontstonden mooie gesprekken en leerlingen durfden te zeggen wat zij dachten.

 

Gezien het grote succes hoopt Artikel 1 Overijssel in het nieuwe kalenderjaar de samenwerking met de gemeente Rijssen-Holten te mogen continueren.

Coming Out Week 2016

In oktober vond in Enschede als ook in Hengelo de Coming Out Week plaats. Doel is om de acceptatie van LHBT’ers in onze regio te bevorderen.

Enschede en Hengelo zijn regenboogsteden. Deze twee steden zijn met 140 verschillende nationaliteiten rijk aan diversiteit. Regenboogsteden zetten zich specifiek in om de veiligheid, weerbaarheid en sociale acceptatie van burgers met een andere seksuele geaardheid te bevorderen. Acceptatie daarvan is een belangrijk uitgangspunt. Uit de inleiding blijkt dat er in onze regio voorlopig nog menskracht en middelen noodzakelijk zijn om de acceptatie van deze groepen te bevorderen.

Eén van de mogelijkheden om aandacht te vragen voor mensen met een andere seksuele geaardheid is door deel te nemen aan Internationale Coming Out Dag die elk jaar op 11 oktober gevierd wordt.
Artikel 1 Overijssel heeft in dit kader samen met het COC in de afgelopen vier jaar het voortouw genomen. Dit was zo succesvol dat daar in 2015 in Enschede al een Coming Out Week van gemaakt is met deelname van sociaal-culturele organisaties die allemaal vanuit de eigen discipline het LHBT thema aan de orde hebben gesteld. Concreet ging het hierbij om schooleducatie, debatten, roze kerkdiensten, film, dans- en theateravonden, kunstmanifestaties enzovoort. Ook in 2016 heeft de Coming Out Week plaats gevonden. Echter niet alleen in Enschede. Samen met Hengelo is aan Twentse burgers een programma gepresenteerd waar velen aan hebben deelgenomen. Het blijkt dat er veel Enschedese en Hengelose organisaties zijn die een statement willen maken met betrekking tot het bevorderen van meer begrip voor de LHBT-gemeenschap. Het succes van de publieksparticipatie aan de Coming Out Week wordt ongetwijfeld veroorzaakt door de deelnemende organisaties die met hun eigen publiciteitsmedia in relatie staan met de achterban.

On the Run

Artikel 1 Overijssel start met de voorbereiding van een muziektheaterproductie rondom de vluchtelingenthematiek die in april 2017 opgevoerd wordt.

Door de mogelijke komst van noodopvanglocaties naar Twente zijn er vurige debatten in gemeenteraden en discussies met de bevolking gevoerd. Met voorlopig dieptepunt het plaatsen van varkenskoppen op de omheining van een beoogde noodopvang aan de rand van Enschede en meer dan serieus bedoelde bedreigingen aan het adres van de verantwoordelijke wethouder en zijn gezinsleden. En dan blijkt ineens dat de Enschedese noodopvang toch niet nodig is vanwege minder instroom van nieuwkomers dan voorzien.
Helaas wordt in al die discussies en buitenparlementaire acties van de bevolking gemakshalve vergeten dat er altijd al bevolkingsgroepen naar Nederland zijn gekomen om een nieuw bestaan op te bouwen. Meer dan dat. Na een korte tijd was de instroom probleemloos voltooid en maakten nieuwkomers volop deel uit van deze voor hen nieuwe samenleving.

Zo probleemloos als de instroom van nieuwkomers in Nederland altijd verlopen is, zo problematisch verloopt de instroom van hen vandaag de dag. Tolerantie en respect voor andere gewoonten, cultuur en religies zijn in de afgelopen jaren sterk afgenomen. Via social media worden we bits deelgenoot gemaakt van de komst van asielzoekers. Vaak als gelukszoeker gekwalificeerd. Daarnaast wordt deze toon door een aantal politici negatief versterkt. Uit de verslagen van Artikel 1 Overijssel blijkt dat discussies rondom nieuwkomers in de afgelopen jaren sterk zijn gepolariseerd. Ongenuanceerd en met korte lontjes gevoerd is eerder normaal dan uitzondering geworden.

Artikel 1 Overijssel wil aan de positieve waardering van nieuwkomers bijdragen door de realisatie van een muziektheaterproductie “On the Run”, die vanuit een historisch perspectief vijf verhalen van vluchtelingen op de bühne zet, omlijst met passende koorzang. Na de voorstelling vindt er een dialoog met het publiek plaats.

In april 2017 plaatsen we drie voorstellingen onder de noemer van het vluchtelingenthema dat niet aan actualiteit heeft ingeboet, als volgt:

• Zaterdagavond 1 april 2017, Jacobuskerk Enschede
• Dinsdagavond 4 april 2017, Kristalkerk Hengelo
• Vrijdagavond 7 april 2017, Grote kerk Almelo

On the run.

Op weg naar een betere toekomst.

Een muziektheaterproductie die gerealiseerd wordt door het koor Opus 94 o.l.v. Bram van der Beek, waarbij koorzang afgewisseld wordt met (historische) filmbeelden van vluchtelingen en het actuele vluchtelingenverhaal van mensen die in Twente wonen en tijdens de voorstelling hun vluchtverhaal vertellen.

On the run is een muzikale verhalende zoektocht naar dromen en dromers en daders en doeners.
Dromend op reis in de muziek, in het verhaal.
Ongekende landschappen, betoverende streken. Muziek die je meeneemt naar onbekende bestemmingen.
Plekken om te ontdekken.

On the run droomt over een toekomst. Een betere en veiliger toekomst. Een toekomst die kinderen een beter leven biedt.
On the run door vervolging kennen we al zeker sinds de Gouden Eeuw. En steeds in de generaties daarna bleven zij hoopvol komen. “Booming” zeggen we tegenwoordig omdat voor dromers en doeners bij ons een gouden toekomst weggelegd is.

Herinneringskunstwerk Menthol & Roosje

Artikel 1 Overijssel neemt het initiatief om in 2017 in het centrum van Hengelo een herinneringskunstwerk voor Menthol & Roosje te realiseren.

Het biografisch liefdesverhaal van de eerste zwarte man in Hengelo Joseph Sylvester alias “Menthol” met zijn onnavolgbare avonturen en zijn Hengelose bruid “Roosje”, dat zich bijna honderd jaar geleden afspeelde, is voor Artikel 1 Overijssel de aanleiding om een herinneringskunstwerk voor dit echtpaar te realiseren.

Dit herinneringskunstwerk zal op een A-locatie geplaatst worden in het centrum van Hengelo op de hoek van de Enschedesestraat en Drienerstraat.

De doelstelling van de opdracht is om een eigentijds esthetisch herinneringskunstwerk te realiseren die de gedachte aan dit spraakmakend echtpaar levend houdt. Een herinneringskunstwerk uitgevoerd in de vorm van een zitbank gepositioneerd als blikvanger midden in het centrum van Hengelo.

Verantwoordelijk voor de keuze van de kunstenaar was een jury die uit een aanbod van 70 kunstenaars er vier heeft uitgezocht met de vraag om voor dit doel een concept aan te leveren die aan esthetische en eigentijdse criteria voldoet. Deze vier concepten zijn aan de bevolking voorgelegd die vervolgens een stem heeft uitgebracht op het door hen meest gewaardeerde kunstwerk. Er zijn 2.440 stemmen uitgebracht waarvan 1.015 stemmen op het concept van Carel Lanters.

De jury bestond uit zes leden waarvan er vier kunnen worden aangemerkt als deskundigen op het terrein van beeldende kunst of historisch erfgoed. Het betreft:
– Arie Slob, juryvoorzitter, historicus en directeur van het Historisch Centrum Overijssel
– Elvira van Eijl, kunsthistorica en docent aan de kunstacademie van Enschede
– Marga Altena, doceert gendergeschiedenis en visuele cultuur aan de Vrije Universiteit en Radboud Universiteit
– Nanon Morsink, beeldend kunstenaar Hengelo

De juryleden Ptissam Tazi en Haris Trnjanin zijn van allochtone afkomst en als leidinggevenden in het welzijnswerk werkzaam en beiden maatschappelijk actief.

De jury is unaniem van opvatting dat de kunstenaar Carel Lanters met deze opdracht en zijn vertaling daarvan een belangrijke stap maakt ten gunste van zijn oeuvre. Niet alleen vanwege de visualisering van dit spraakmakende echtpaar dat door de boekpresentatie : Menthol” nationale aandacht kreeg, maar ook omdat hij zijn eigen creatieve inzichten heeft weten te vertalen naar een vorm van toegepaste kunst. Zijn reliëf uitgevoerd in aluminium en als zitbank uitgevoerd zal het publiek telkens weer confronteren met twee historische figuren die het positieve element van de veelkleurige samenleving vertegenwoordigen. Niet met een opgeheven wijsvinger, maar laagdrempelig en esthetisch fraai uitgevoerd voor het winkelpand waar “Roosje” destijds is geboren.
Effectmeting

Direct na de komende jaarwisseling zal in het centrum van Hengelo een leegstaand winkelpand als tijdelijk atelier worden ingericht.
De kunstenaar Carel Lanters heeft namelijk de bereidheid uitgesproken om gedurende enkele dagen per week in het eerste kwartaal van 2017 het herinneringskunstwerk in een leegstaand winkelpand in Hengelo te willen realiseren. In deze periode zijn burgers en media tijdens zijn aanwezigheid van harte welkom om zich over de voortgang van het kunstwerk te laten informeren. Daarnaast zijn wij voornemens om in dit tijdelijke atelier lezingen te organiseren en excursies aan schoolgaande jongeren van het vervolgonderwijs aan te bieden.

Het herinneringskunstwerk Menthol & Roosje wordt geplaatst op een nieuw ingericht pleintje op de hoek van de Enschedesestraat en de Drienerstraat. Dit pleintje kan gerekend worden tot een A-locatie. In de directe nabijheid zijn cafés met terrassen en winkels. Voor het oostelijke en zuidelijke deel van Hengelo zijn genoemde straten belangrijke fiets- en wandelroutes naar het centrum van de stad. Om deze reden is de verwachting gerechtvaardigd dat de zichtbaarheid en publieke belangstelling voor dit herinneringskunstwerk groot zal worden. Daarnaast is het een vorm van toegepaste kunst als zitobject uitgevoerd, waardoor de toeristische waarde van het herinneringskunstwerk versterkt zal worden.

Om het publiek over het levensverhaal van Menthol & Roosje te informeren, maar ook over de maker van dit herinneringskunstwerk zal op de sokkel van dit kunstwerk een zogenaamde “beacon” worden geplaatst. De functie van een beacon is dat de mobiele telefoon van passanten wordt geactiveerd. Passanten worden er op attent gemaakt dat zij een app kunnen downloaden die hen informatie verschaft over het echtpaar Menthol & Roosje en over de maker van dit herinneringskunstwerk Carel Lanters.

Door het plaatsen van het herinneringskunstwerk voor Menthol & Roosje op een prominente plek in het centrum van Hengelo beogen we een permanente bijdrage te leveren aan de positieve effecten van de multiculturele samenleving. Menthol kwam naar Nederland. Werd in het vooroorlogs Hengelo warm ontvangen en wist zich daardoor een succesvol bestaan op te bouwen.

Lesprogramma ‘Op de bun’

Streep hun namen niet door al zijn zij tot stof vergaan. Streep hun namen niet door alsof ze nooit hebben bestaan. Noem hun naam en laat me weten dat ook jij niet zult vergeten…  (Uit: Streep hun naam niet door van G. den Otter)

Deze dichtregels sluiten aan bij het motto van de Duitse kunstenaar Gunter Demnig dat hij heeft ontleend aan de Thora. Daarin staat: “Een mens is pas vergeten als zijn naam vergeten is”. Demnig is de bedenker en maker van de Stolpersteine.

Stolpersteine – letterlijk ‘struikelstenen’ – worden sinds het jaar 2000 gelegd. Het zijn gedenktekens die worden aangebracht in het trottoir voor de huizen van mensen die door de nazi’s verdreven, gedeporteerd, vermoord of tot zelfmoord gedreven zijn. De Stolpersteine herinneren onder andere aan Joden, Sinti en Roma, politieke gevangenen, homoseksuelen en Jehova’s getuigen. Ook in Hengelo zijn en worden onder leiding van Stichting Levend Verleden Oost-Nederland op verschillende plaatsen Stolpersteine gelegd.

Om ook jongeren met de steentjes en het achterliggende gedachtegoed in aanraking te brengen, heeft Stichting Levend Verleden Oost-Nederland lesmateriaal ontwikkeld dat aansluit bij de thematiek van het boek ‘Op de bun – Joodse onderduikers in Hengelo (ov)’. Het boek, geschreven door Wybo Miedema en uitgegeven door Huis der Historie, is het resultaat van het onderzoek dat Wybo Miedema ten behoeve van de werkgroep Stolpersteine Hengelo (ov) heeft gedaan naar de gegevens van personen voor wie Stolpersteine gelegd zijn of gelegd gaan worden.

Het lesmateriaal, voor de onderbouw van het voortgezet onderwijs, kunt u kosteloos downloaden via http://levendverledenoostnederland.nl/lesprogramma-op-de-bun/.