Herinneringskunstwerk Menthol & Roosje

Artikel 1 Overijssel neemt het initiatief om in 2017 in het centrum van Hengelo een herinneringskunstwerk voor Menthol & Roosje te realiseren.

Het biografisch liefdesverhaal van de eerste zwarte man in Hengelo Joseph Sylvester alias “Menthol” met zijn onnavolgbare avonturen en zijn Hengelose bruid “Roosje”, dat zich bijna honderd jaar geleden afspeelde, is voor Artikel 1 Overijssel de aanleiding om een herinneringskunstwerk voor dit echtpaar te realiseren.

Dit herinneringskunstwerk zal op een A-locatie geplaatst worden in het centrum van Hengelo op de hoek van de Enschedesestraat en Drienerstraat.

De doelstelling van de opdracht is om een eigentijds esthetisch herinneringskunstwerk te realiseren die de gedachte aan dit spraakmakend echtpaar levend houdt. Een herinneringskunstwerk uitgevoerd in de vorm van een zitbank gepositioneerd als blikvanger midden in het centrum van Hengelo.

Verantwoordelijk voor de keuze van de kunstenaar was een jury die uit een aanbod van 70 kunstenaars er vier heeft uitgezocht met de vraag om voor dit doel een concept aan te leveren die aan esthetische en eigentijdse criteria voldoet. Deze vier concepten zijn aan de bevolking voorgelegd die vervolgens een stem heeft uitgebracht op het door hen meest gewaardeerde kunstwerk. Er zijn 2.440 stemmen uitgebracht waarvan 1.015 stemmen op het concept van Carel Lanters.

De jury bestond uit zes leden waarvan er vier kunnen worden aangemerkt als deskundigen op het terrein van beeldende kunst of historisch erfgoed. Het betreft:
– Arie Slob, juryvoorzitter, historicus en directeur van het Historisch Centrum Overijssel
– Elvira van Eijl, kunsthistorica en docent aan de kunstacademie van Enschede
– Marga Altena, doceert gendergeschiedenis en visuele cultuur aan de Vrije Universiteit en Radboud Universiteit
– Nanon Morsink, beeldend kunstenaar Hengelo

De juryleden Ptissam Tazi en Haris Trnjanin zijn van allochtone afkomst en als leidinggevenden in het welzijnswerk werkzaam en beiden maatschappelijk actief.

De jury is unaniem van opvatting dat de kunstenaar Carel Lanters met deze opdracht en zijn vertaling daarvan een belangrijke stap maakt ten gunste van zijn oeuvre. Niet alleen vanwege de visualisering van dit spraakmakende echtpaar dat door de boekpresentatie : Menthol” nationale aandacht kreeg, maar ook omdat hij zijn eigen creatieve inzichten heeft weten te vertalen naar een vorm van toegepaste kunst. Zijn reliëf uitgevoerd in aluminium en als zitbank uitgevoerd zal het publiek telkens weer confronteren met twee historische figuren die het positieve element van de veelkleurige samenleving vertegenwoordigen. Niet met een opgeheven wijsvinger, maar laagdrempelig en esthetisch fraai uitgevoerd voor het winkelpand waar “Roosje” destijds is geboren.
Effectmeting

Direct na de komende jaarwisseling zal in het centrum van Hengelo een leegstaand winkelpand als tijdelijk atelier worden ingericht.
De kunstenaar Carel Lanters heeft namelijk de bereidheid uitgesproken om gedurende enkele dagen per week in het eerste kwartaal van 2017 het herinneringskunstwerk in een leegstaand winkelpand in Hengelo te willen realiseren. In deze periode zijn burgers en media tijdens zijn aanwezigheid van harte welkom om zich over de voortgang van het kunstwerk te laten informeren. Daarnaast zijn wij voornemens om in dit tijdelijke atelier lezingen te organiseren en excursies aan schoolgaande jongeren van het vervolgonderwijs aan te bieden.

Het herinneringskunstwerk Menthol & Roosje wordt geplaatst op een nieuw ingericht pleintje op de hoek van de Enschedesestraat en de Drienerstraat. Dit pleintje kan gerekend worden tot een A-locatie. In de directe nabijheid zijn cafés met terrassen en winkels. Voor het oostelijke en zuidelijke deel van Hengelo zijn genoemde straten belangrijke fiets- en wandelroutes naar het centrum van de stad. Om deze reden is de verwachting gerechtvaardigd dat de zichtbaarheid en publieke belangstelling voor dit herinneringskunstwerk groot zal worden. Daarnaast is het een vorm van toegepaste kunst als zitobject uitgevoerd, waardoor de toeristische waarde van het herinneringskunstwerk versterkt zal worden.

Om het publiek over het levensverhaal van Menthol & Roosje te informeren, maar ook over de maker van dit herinneringskunstwerk zal op de sokkel van dit kunstwerk een zogenaamde “beacon” worden geplaatst. De functie van een beacon is dat de mobiele telefoon van passanten wordt geactiveerd. Passanten worden er op attent gemaakt dat zij een app kunnen downloaden die hen informatie verschaft over het echtpaar Menthol & Roosje en over de maker van dit herinneringskunstwerk Carel Lanters.

Door het plaatsen van het herinneringskunstwerk voor Menthol & Roosje op een prominente plek in het centrum van Hengelo beogen we een permanente bijdrage te leveren aan de positieve effecten van de multiculturele samenleving. Menthol kwam naar Nederland. Werd in het vooroorlogs Hengelo warm ontvangen en wist zich daardoor een succesvol bestaan op te bouwen.