Leerlijn Jong geleerd

Doelstelling
De vluchtelingenproblematiek, demonstraties tegen de komst van asielzoekerscentra, aanslagen van Islamitische Staat: Wij leven in een woelige tijd en het gevaar van het ontstaan van vooroordelen ligt op de loer. Zo denken sommige mensen dat asielzoekers alleen om economische redenen naar ons land komen en dat alle moslims Islamitische Staat steunen. Dat dergelijke ideeën op vooroordelen berusten is niet bij iedereen bekend. Daarom is het belangrijk om het met jongeren over vooroordelen te hebben.
In het kader hiervan heeft Artikel 1 Overijssel een leerlijn over vooroordelen en discriminatie ontwikkeld voor de bovenbouw van het primair onderwijs. Door de leerlijn ontdekken de leerlingen onder andere wat vooroordelen zijn, hoe vooroordelen voorkomen kunnen worden en hoe vooroordelen tot discriminatie kunnen leiden.

Inbedding in het lesprogramma
De gastlessen, ontwikkeld voor groepen 6, 7 en 8 van het basisonderwijs, sluiten aan bij het domein Oriëntatie op jezelf en de wereld, onderdeel Mens en Samenleving. Ook past het in het kader van Burgerschapsvorming.

De leerlijn
De leerlijn bestaat uit een viertal gastlessen. Tijdens de lessen komen uiteenlopende activiteiten en werkvormen aan bod. Centraal staat dat het verrassende, spannende en leuke werkwijzen zijn. De lessen zijn uitdagend en interactief. De leerlingen worden op een creatieve manier bij de thema’s vooroordelen en discriminatie betrokken. Ze worden uitgedaagd om antwoorden te bedenken, meningen te geven, oplossingen te zoeken en samen te werken. De kernwoorden zijn: ontdekken, beleven en handelen.
De lessen kunnen binnen een school als doorgaande leerlijn ingezet worden, maar het is tevens mogelijk om de lessen afzonderlijk van elkaar te geven. Het is aan de desbetreffende school en leerkrachten om te bepalen op welke manier zij van het aanbod gebruik willen maken. De ideaalsituatie is dat een school zich ieder jaar voor de lessen intekent en dat er ieder jaar een les gegeven wordt aan groep 6, een les aan groep 7 en een les aan groep 8. Op die manier vindt er in groep 6 een introductie plaats en in de groepen 7 en 8 een verdieping op de thema’s vooroordelen en discriminatie.

De lessen
De lessen kennen de volgende indeling:

Groep 6: les Vooroordelen verbeeld
Thema: vooroordelen
Aan de hand van voorwerpen die verschillende groepen representeren ontdekken de leerlingen in groepjes wat vooroordelen zijn en welke vooroordelen er over de groep waar hun voorwerp bij hoort bestaan. Vervolgens maken zij een plan waarmee de leerlingen de vooroordelen die er over ‘hun’ groep bestaan weg kunnen nemen.

Groep 7: les Vooroordelen nader bekeken
Thema: vooroordelen
Indien de leerlingen de les over vooroordelen in groep 6 gehad hebben, vindt een terugblik op deze les plaats. Indien deze les niet gevolgd is, wordt ingegaan op het begrip vooroordelen.
De leerlingen ontdekken welke vooroordelen klasgenoten over hen hebben. Daarna gaan zij in groepjes met (beeldende) opdrachten aan de slag welke betrekking hebben op:
– vooroordelen in het algemeen;
– vooroordelen over jongens (mannen) en meisjes (vrouwen);
– feiten en vooroordelen;
– positieve en negatieve vooroordelen;
– het wegnemen van vooroordelen.

Groep 7 en/of 8: les Vooroordelenkoffer
Thema: Vooroordelen en discriminatie
Indien de leerlingen de les over vooroordelen in groep 6 en/of 7 gehad hebben, vindt een terugblik op deze les plaats. Indien deze les niet gevolgd is, wordt ingegaan op het begrip vooroordelen. Vervolgens wordt duidelijk gemaakt hoe vooroordelen tot discriminatie kunnen leiden. Met de leerlingen wordt besproken hoe dit met elkaar samenhangt, wat discriminatie is en op welke manier Artikel 1 van de Grondwet hiermee te maken heeft. Daarna gaan de leerlingen in tweetallen met een routekaart de opdrachten van de Vooroordelenkoffer maken. Aan de hand van de opdrachten komen de leerlingen in aanraking met twaalf thema’s. Hierbij gaat het onder andere om feit en mening, plagen en pesten, vooroordelen, stempels en democratie.

Groep 8: les Discriminatie?
Thema: discriminatie
De les start met een oefening waarbij de leerlingen ervaren hoe het is om met positieve of negatieve discriminatie te maken te krijgen. Het thema discriminatie wordt uitgelegd en de koppeling met Artikel 1 van de Grondwet wordt gemaakt. Indien de leerlingen de les over vooroordelen en discriminatie in groep 7 en/of 8 gehad hebben, vindt een terugblik op deze les plaats. Vervolgens gaan de leerlingen met elkaar in debat over stellingen die met discriminatie samenhangen. Ten slotte wordt gezamenlijk besproken hoe discriminatie voorkomen kan worden.

Meer informatie
Voor meer informatie kunt u contact opnemen met Marlies Bruining-Kruiper, educatief medewerker van Artikel 1 Overijssel. Dat kan via het e-mailadres m.bruining@artikel1overijssel.nl of het telefoonnummer 053 4302299.